Κολπίτιδα – Κολπικές Λοιμώξεις

Δεν οφείλεται όμως κάθε ενόχληση ή κάθε αυξημένη έκκριση σε λοίμωξη. Οι φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του κύκλου, ενώ παρόμοια συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν από ερεθισμό, αλλεργική αντίδραση ή ορμονικές μεταβολές.

Ποια είναι τα Συχνότερα Αίτια;

Οι συχνότερες αιτίες κολπικών συμπτωμάτων περιλαμβάνουν:

• βακτηριακή κολπίτιδα
• αιδοιοκολπική καντιντίαση
• τριχομονάδωση
• ερεθιστική ή αλλεργική κολπίτιδα
• ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα κατά την εμμηνόπαυση

Διαφορετικές αιτίες μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα. Για αυτό η θεραπεία πρέπει να βασίζεται στη σωστή διάγνωση και όχι μόνο στην εμφάνιση των εκκρίσεων.

Φυσιολογικές Κολπικές Εκκρίσεις

Η παρουσία κολπικών εκκρίσεων είναι φυσιολογική.

Συνήθως είναι:

• διαφανείς ή λευκές
• χωρίς έντονη δυσάρεστη οσμή
• χωρίς κνησμό ή έντονο ερεθισμό

Η ποσότητα και η υφή τους μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με:

• τη φάση του εμμηνορρυσιακού κύκλου
• την ωορρηξία
• την εγκυμοσύνη
• τη σεξουαλική δραστηριότητα
• τη χρήση ορμονικής αντισύλληψης

Η παρουσία περισσότερων εκκρίσεων από μόνη της δεν σημαίνει ότι υπάρχει λοίμωξη.

Βακτηριακή Κολπίτιδα

Η βακτηριακή κολπίτιδα – Bacterial Vaginosis (BV) προκαλείται από διαταραχή της φυσιολογικής ισορροπίας της κολπικής μικροχλωρίδας.

Χαρακτηριστικά μπορεί να είναι:

• λεπτόρρευστες λευκές ή γκριζωπές εκκρίσεις
• χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή, συχνά εντονότερη μετά τη σεξουαλική επαφή
• ήπιος ερεθισμός σε ορισμένες γυναίκες

Μερικές γυναίκες δεν παρουσιάζουν καθόλου συμπτώματα.

Η βακτηριακή κολπίτιδα δεν θεωρείται κλασικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, αν και η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να επηρεάζει την κολπική μικροχλωρίδα.

Η θεραπεία στις συμπτωματικές γυναίκες γίνεται με κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή, συνήθως με μετρονιδαζόλη ή κλινδαμυκίνη, ανάλογα με την περίπτωση.

Καντιντίαση – Μύκητες στον Κόλπο

Η αιδοιοκολπική καντιντίαση προκαλείται συχνότερα από τον μύκητα *Candida albicans*.

Συχνά συμπτώματα είναι:

• έντονος κνησμός
• ερυθρότητα και ερεθισμός του αιδοίου
• αίσθημα καύσου
• πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• εξωτερικό κάψιμο κατά την ούρηση
• παχύρρευστες λευκές εκκρίσεις

Ωστόσο, κανένα από τα συμπτώματα αυτά δεν είναι από μόνο του ειδικό για Candida.

Η ανεύρεση Candida σε μία εξέταση χωρίς συμπτώματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται θεραπεία, καθώς ένα ποσοστό υγιών γυναικών μπορεί να έχει Candida στον κόλπο χωρίς να παρουσιάζει λοίμωξη.

Γιατί εμφανίζεται Καντιντίαση;

Σε πολλές γυναίκες δεν υπάρχει εμφανής αιτία.

Παράγοντες που μπορεί να ευνοούν την εμφάνισή της περιλαμβάνουν:

• πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών
• εγκυμοσύνη
• σακχαρώδη διαβήτη, ιδιαίτερα όταν δεν είναι καλά ρυθμισμένος
• ανοσοκαταστολή
• άλλους παράγοντες που μεταβάλλουν το κολπικό περιβάλλον

Η καντιντίαση δεν θεωρείται συνήθως σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και η θεραπεία του συντρόφου δεν απαιτείται κατά κανόνα όταν εκείνος δεν έχει συμπτώματα.

Υποτροπιάζουσα Καντιντίαση

Όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται συχνά, χρειάζεται επιβεβαίωση της διάγνωσης και όχι επαναλαμβανόμενη εμπειρική χρήση αντιμυκητιασικών.

Μπορεί να χρειαστεί:

• καλλιέργεια
• ταυτοποίηση του είδους Candida
• αξιολόγηση για μη-*albicans Candida*
• διερεύνηση πιθανών προδιαθεσικών παραγόντων
• μακροχρόνιο θεραπευτικό σχήμα σε επιλεγμένες γυναίκες

Οι υποτροπές μπορεί να απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση από ένα απλό μεμονωμένο επεισόδιο.

Τριχομονάδωση

Η τριχομονάδωση προκαλείται από το *Trichomonas vaginalis* και αποτελεί σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη.

Μπορεί να προκαλεί:

• κιτρινωπές ή πρασινωπές εκκρίσεις
• δυσάρεστη οσμή
• κνησμό
• κάψιμο
• δυσφορία κατά την ούρηση ή τη σεξουαλική επαφή

Πολλές γυναίκες όμως μπορεί να έχουν ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα.

Σε αντίθεση με την καντιντίαση και τη βακτηριακή κολπίτιδα, στην τριχομονάδωση πρέπει να αντιμετωπίζονται κατάλληλα και οι σεξουαλικοί σύντροφοι ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος επαναλοίμωξης.

Κολπικές Εκκρίσεις και Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα

Οι παθολογικές εκκρίσεις δεν οφείλονται πάντοτε σε κολπίτιδα.

Λοιμώξεις όπως:

• χλαμύδια
• γονόρροια
• τριχομονάδες

μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα ή να είναι εντελώς ασυμπτωματικές.

Όταν υπάρχει σχετικό σεξουαλικό ιστορικό, νέα σχέση, επαφή χωρίς προφυλακτικό ή άλλη ένδειξη, μπορεί να χρειάζεται παράλληλος έλεγχος για ΣΜΝ.

Ερεθιστική και Αλλεργική Κολπίτιδα

Κνησμός ή καύσος μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και χωρίς μικροβιακή λοίμωξη.

Ερεθισμό μπορούν να προκαλέσουν:

• αρωματισμένα προϊόντα προσωπικής υγιεινής
• κολπικές πλύσεις
• ισχυρά σαπούνια
• αποσμητικά της ευαίσθητης περιοχής
• ορισμένα λιπαντικά
• σπερματοκτόνα
• άλλα χημικά ή τοπικά προϊόντα

Η επαναλαμβανόμενη χρήση προϊόντων που μεταβάλλουν το φυσιολογικό κολπικό περιβάλλον μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα αντί να τα αντιμετωπίσει.

Κολπικά Συμπτώματα στην Εμμηνόπαυση

Μετά την εμμηνόπαυση η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να προκαλέσει μεταβολές στον κόλπο και το αιδοίο.

Μπορεί να εμφανιστούν:

• ξηρότητα
• καύσος
• κνησμός
• πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• ευαισθησία
• μεταβολή των εκκρίσεων
• ουρολογικά συμπτώματα

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να σχετίζονται με το Ουρογεννητικό Σύνδρομο της Εμμηνόπαυσης και όχι απαραίτητα με λοίμωξη.

Πώς γίνεται η Διάγνωση της Κολπίτιδας;

Η σωστή διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στα συμπτώματα και όταν χρειάζεται, στην εξέταση.

Αξιολογούνται:

• η εμφάνιση και η ποσότητα των εκκρίσεων
• η παρουσία οσμής
• κνησμός ή καύσος
• πόνος
• προηγούμενα επεισόδια
• χρήση αντιβιοτικών
• πιθανότητα εγκυμοσύνης
• σεξουαλικό ιστορικό
• προηγούμενες θεραπείες

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να πραγματοποιηθεί εργαστηριακή εξέταση κολπικού δείγματος.

Πότε χρειάζεται Κολπική Καλλιέργεια ή άλλος Εργαστηριακός Έλεγχος;

Δεν χρειάζεται κάθε γυναίκα με κολπικές εκκρίσεις ακριβώς τον ίδιο έλεγχο.

Ανάλογα με τα συμπτώματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν:

• μικροσκοπική εξέταση
• μέτρηση κολπικού pH
• καλλιέργεια
• ειδικές εργαστηριακές ή μοριακές εξετάσεις

Η επιλογή εξαρτάται από το πιθανότερο αίτιο και το ιστορικό.

Ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα:

• επιμένουν
• υποτροπιάζουν
• δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία
• δεν έχουν τυπική εικόνα

είναι σημαντικό να επιβεβαιώνεται η διάγνωση πριν από την επανάληψη της θεραπείας.

Είναι απαραίτητη η Καλλιέργεια για Candida;

Όχι σε κάθε απλό επεισόδιο.

Η καλλιέργεια έχει ιδιαίτερη αξία όταν:

• τα συμπτώματα επιμένουν
• υπάρχουν συχνές υποτροπές
• η αρχική εξέταση δεν επιβεβαιώνει Candida
• υπάρχει υποψία διαφορετικού είδους Candida
• η συνήθης θεραπεία δεν είναι αποτελεσματική

Η καλλιέργεια παραμένει σημαντική μέθοδος αναφοράς για την αναγνώριση παθογόνων ζυμομυκήτων.

Γιατί δεν πρέπει να γίνεται Θεραπεία «στα Τυφλά»;

Κνησμός, κάψιμο και εκκρίσεις μπορεί να προκληθούν από διαφορετικές καταστάσεις.

Για παράδειγμα, μία γυναίκα που θεωρεί ότι έχει «μύκητες» μπορεί στην πραγματικότητα να έχει:

• βακτηριακή κολπίτιδα
• τριχομονάδωση
• τραχηλίτιδα
• ερεθιστική δερματίτιδα
• ορμονική ατροφία
• άλλη αιδοιοκολπική πάθηση

Η επαναλαμβανόμενη χρήση αντιβιοτικών ή αντιμυκητιασικών χωρίς επιβεβαίωση μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση.

Πώς Αντιμετωπίζεται η Κολπίτιδα;

Η θεραπεία καθορίζεται από το αίτιο.

Βακτηριακή Κολπίτιδα

Αντιμετωπίζεται με κατάλληλη αντιμικροβιακή θεραπεία.

Καντιντίαση

Αντιμετωπίζεται με κατάλληλη αντιμυκητιασική θεραπεία, τοπική ή από το στόμα ανάλογα με την περίπτωση.

Τριχομονάδωση

Απαιτεί ειδική αντιμικροβιακή αγωγή και παράλληλη αντιμετώπιση των σεξουαλικών συντρόφων.

Ερεθιστική ή Αλλεργική Αιτία

Απαιτεί αναγνώριση και απομάκρυνση του υπεύθυνου παράγοντα.

Ουρογεννητικό Σύνδρομο Εμμηνόπαυσης

Η αντιμετώπιση είναι διαφορετική από εκείνη μιας λοίμωξης και εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.

Χρειάζεται Θεραπεία ο Σύντροφος;

Εξαρτάται από τη διάγνωση.

• Στην καντιντίαση συνήθως όχι, εφόσον ο σύντροφος δεν έχει συμπτώματα.
• Στη βακτηριακή κολπίτιδα η routine θεραπεία του άνδρα συντρόφου δεν αποτελεί την καθιερωμένη προσέγγιση στις τρέχουσες CDC οδηγίες.
• Στην τριχομονάδωση απαιτείται αντιμετώπιση των σεξουαλικών συντρόφων.

Πρέπει να γίνονται Κολπικές Πλύσεις;

Όχι.

Ο κόλπος διαθέτει φυσιολογικούς μηχανισμούς αυτοκαθαρισμού.

Οι κολπικές πλύσεις και τα αρωματισμένα προϊόντα μπορούν να διαταράξουν τη φυσιολογική μικροχλωρίδα και να αυξήσουν τον ερεθισμό.

Για την εξωτερική περιοχή του αιδοίου συνήθως αρκεί ήπιος καθαρισμός χωρίς επιθετικά ή αρωματισμένα προϊόντα.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε Γυναικολόγο;

Αξιολόγηση είναι χρήσιμη όταν υπάρχει:

• νέα ή σημαντική αλλαγή στις κολπικές εκκρίσεις
• έντονη ή δυσάρεστη οσμή
• επίμονος κνησμός
• έντονος ερεθισμός
• πόνος ή κάψιμο
• πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις
• αποτυχία προηγούμενης θεραπείας
• αιμορραγία μαζί με τις εκκρίσεις
• πιθανότητα ΣΜΝ
• συμπτώματα κατά την εγκυμοσύνη

Πυρετός, έντονος πυελικός πόνος ή σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης χρειάζονται πιο άμεση αξιολόγηση.

Κολπίτιδα και Κολπικές Λοιμώξεις στο GynSpot

Στο GynSpot η διερεύνηση των κολπικών συμπτωμάτων γίνεται με βάση την κλινική εικόνα και το ιστορικό της γυναίκας, με στόχο να αποφεύγεται η εμπειρική και επαναλαμβανόμενη θεραπεία χωρίς σαφή διάγνωση.

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να πραγματοποιηθεί:

• γυναικολογική εξέταση
• αξιολόγηση των κολπικών εκκρίσεων
• κολπική καλλιέργεια
• ειδικός εργαστηριακός έλεγχος όταν υπάρχει ένδειξη
• έλεγχος για Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα όταν απαιτείται

Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με το αν πρόκειται για βακτηριακή κολπίτιδα, Candida, τριχομονάδωση, άλλη λοίμωξη ή μη λοιμώδη αιτία.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι φυσιολογικό να έχω καθημερινά κολπικές εκκρίσεις;

Ναι. Οι φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις μπορεί να υπάρχουν καθημερινά και να μεταβάλλονται μέσα στον κύκλο. Συνήθως δεν προκαλούν έντονη οσμή, κνησμό ή ερεθισμό.

Λευκά υγρά σημαίνουν πάντα μύκητες;

Όχι. Το χρώμα των εκκρίσεων μόνο του δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση.

Η Candida είναι Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα;

Όχι, δεν θεωρείται συνήθως ΣΜΝ.

Η βακτηριακή κολπίτιδα είναι ΣΜΝ;

Δεν ταξινομείται ως κλασικό ΣΜΝ, παρότι σχετίζεται με αλλαγές της κολπικής μικροχλωρίδας και η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισής της.

Η τριχομονάδωση είναι ΣΜΝ;

Ναι. Είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη και απαιτεί κατάλληλη αντιμετώπιση και των σεξουαλικών συντρόφων.

Χρειάζεται πάντα καλλιέργεια;

Όχι. Η ανάγκη εξαρτάται από τα συμπτώματα και την πιθανή διάγνωση. Σε υποτροπιάζοντα ή άτυπα συμπτώματα ο εργαστηριακός έλεγχος αποκτά μεγαλύτερη σημασία.

Γιατί επιστρέφουν συνέχεια οι «μύκητες»;

Μπορεί πραγματικά να υπάρχει υποτροπιάζουσα καντιντίαση, αλλά μπορεί επίσης η αρχική διάγνωση να μην είναι σωστή. Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια χρειάζεται επιβεβαίωση της αιτίας.

Μπορώ να χρησιμοποιώ μόνη μου αντιμυκητιασικά κάθε φορά που έχω κνησμό;

Η επαναλαμβανόμενη αυτοθεραπεία δεν είναι καλή πρακτική όταν τα συμπτώματα υποτροπιάζουν, επειδή πολλές διαφορετικές καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.

Ενδεικτικές Επιστημονικές Πηγές

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) — *Vaginitis*, updated December 2025
• ACOG — *Vulvovaginal Health*
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — *Bacterial Vaginosis*
• CDC — *Vulvovaginal Candidiasis*
• CDC — *Trichomoniasis*